'Overheid moet gedrag als schuldeiser verbeteren'

Gepubliceerd op:

9 februari 2019


Deel dit bericht:

De Nationale ombudsman komt met 'zeven geboden voor ambtenaren' voor het behoorlijk innen van schulden. Overheidsinstanties duwen burgers met betaalachterstanden nog steeds te vaak onnodig diep in de financiële problemen, vindt ombudsman Reinier van Zutphen.

Beleidsmakers erkennen dat al jaren, maar blijken onmachtig om de problemen aan te pakken. Het is tijd voor een andere mindset, zegt Van Zutphen.

Hij liet 2000 klachten analyseren die hij kreeg over invorderingspraktijken van onder meer de Belastingdienst, het Centraal Justitieel Incassobureau (boetes), DUO (studiefinanciering) en het UWV (uitkeringen).

"De overheid maakt het voor mensen die in schulden zitten vaak erger. Er komen verhogingen bij, er komen boetes overheen, mensen die niet kunnen betalen worden toch gedwongen om te betalen," zegt Van Zutphen. "De beslagvrije voet, dus wat je mag houden om te kunnen leven, eten en drinken, en je kinderen naar schoolreisje te kunnen laten gaan, wordt te laag vastgesteld."

Vijand of fraudeur

Aan aandacht voor de problematiek ontbreekt het niet. Aanhoudende noodsignalen van hulpverleners, tientallen onderzoeksrapporten en de goed bekeken documentaireserie Schuldig leidden tot actieplannen en wetsvoorstellen.

Maar het grootste deel daarvan is nog lang niet gerealiseerd. Zo zijn twee belangrijke maatregelen om schuldenaren te beschermen tegen opdringerige schuldeisers ernstig vertraagd. De Wet vereenvoudiging beslagvrije voet, aangenomen in 2017, wordt op zijn vroegst pas in januari 2021 van kracht. En noodzakelijke verbeteringen aan het zogenoemde Digitaal beslagregister zullen nog jaren op zich laten wachten.

Een belangrijke oorzaak voor de vertragingen ligt volgens Van Zutphen in het negatieve beeld dat veel overheidsinstellingen hebben van mensen met betalingsachterstanden. "Ze zien een burger met schulden als vijand of fraudeur. Als iemand die alleen maar schulden maakt en die niet wil afbetalen." Volgens de ombudsman willen veel mensen wel betalen, maar kunnen ze dat niet.

De uitgangspunten gelden, zegt de ombudsman, "voor de ambtenaren die aan de beeldschermen zitten, die de gevallen voor zich zien en die aan het loket met de mensen praten. Zij moeten de ruimte krijgen om het goede te doen voor de mensen in schulden. Pas daarna komen de wetten en regels."

Vertrouwen

Van Zutphen benadrukt dat in Nederland 4,5 miljoen mensen problematische schulden hebben, of een groot risico lopen in financiële problemen te raken. Bij hen staat het vertrouwen in de overheid op het spel.

"Als de overheid jou niet wil helpen, terwijl je een heel serieus signaal afgeeft, als de overheid onredelijke eisen stelt aan of je in de schuldhulpverlening kan komen, dan is het vertrouwen heel snel weg. Niet alleen voor jou en je gezin, maar ook voor je familie en je vrienden. Want die denken: waar is de overheid eigenlijk mee bezig? Als we haar echt nodig hebben, dan is ze er niet."

Overige nieuwsberichten

22 februari 2019

Hulpdiensten roepen op tot landelijk pensioenprotest op 18 maart

De hulpdiensten houden op 18 maart een landelijke protestdag tegen het pensioenbeleid van het kabinet. Werknemers van onder meer de politie, douane, d...

Verder lezen

22 februari 2019

In welke beerput komt Gerrit Zalm te werken?

Oud-minister Gerrit Zalm moet als commissaris het fatsoen terugbrengen bij Danske Bank. Dat is een flinke opgave, want het witwasschandaal rond de Dee...

Verder lezen

22 februari 2019

Cadeaubonnen waardeloos na faillissement, 'maar het geld is van de klant'

Wie nog een cadeaukaart van de failliete speelgoedketen Intertoys heeft liggen moet die dit weekend verzilveren: na zondag zijn de bonnen niets meer w...

Verder lezen

We horen graag van je!

Contact